Swoje obrazy

„Swoje obrazy” to cykl monochromatycznych rysunków na papierze. Prace łączą cechy technik grafiki, malarstwa, rysunku i fotografii. Na cykl składają się przedstawienia pejzażu i śpiącej postaci we wnętrzu.

2021 — Galeria 81 stopni, Warszawa

Cykl wielkoformatowych prac na płótnie: transfer ksero, płótno, papier. Wystawa indywidualna w Galerii 81 stopni w Warszawie, 29 października – 30 listopada 2021.

Wielkoformatowa praca: połyskująca tafla wody złożona z pionowych pasów papieru
Swoje obrazy, 2021transfer ksero, płótno, papier
Wielkoformatowa praca: woda pod ciemnym pasem brzegu, światło rozbite na drobne błyski
Swoje obrazy, 2021transfer ksero, płótno, papier
Wielkoformatowa praca: zbliżenie pofalowanej wody w szarościach
Swoje obrazy, 2021transfer ksero, płótno, papier
Wielkoformatowa praca: tafla wody podzielona na dwa poziome rejestry
Swoje obrazy, 2021transfer ksero, płótno, papier
Wielkoformatowa praca: śpiąca postać wśród skłębionej pościeli
Swoje obrazy, 2021transfer ksero, płótno, papier
Wielkoformatowa praca: postać leżąca na łóżku, w tle kaloryfer
Swoje obrazy, 2021transfer ksero, płótno, papier
Panoramiczna praca: śpiący mężczyzna przykryty prześcieradłem
Swoje obrazy, 2021transfer ksero, płótno, papier
Panoramiczna praca: śpiąca postać na białej pościeli
Swoje obrazy, 2021transfer ksero, płótno, papier
Praca na płótnie: postać śpiąca pod kocem, kompozycja z pionowych pasów
Swoje obrazy, 2021transfer ksero, płótno, papier

2020 — Galeria Chaos, Belgrad

Cykl prac zrealizowany w ramach stypendium twórczego ZAiKS 2019: rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm. Wystawa indywidualna w Galerii Chaos w Belgradzie (Serbia), marzec – maj 2020.

Rysunek: słońce odbite w wodzie jako rozległa, świetlista plama
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: ciemny pas brzegu nad wodą, w której rozlewa się jasne światło
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: zalesiony brzeg i połyskująca, drobno pofalowana woda
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: gęsta, ciemna struktura wody wypełniająca cały arkusz
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: ciemna woda z pojedynczymi refleksami, wąski pas horyzontu
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: woda pokryta drobnymi, jasnymi błyskami pod ciemnym horyzontem
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: zbliżenie wody z rozproszonymi świetlnymi plamkami
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Panoramiczny rysunek: rozległa tafla wody pod wąskim pasem nieba
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: śpiąca kobieta w pościeli, ujęcie z góry
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: śpiący mężczyzna z głową opartą na poduszce
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: śpiąca postać z twarzą zwróconą ku górze
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm
Rysunek: splątana pościel, zarys postaci ledwo widoczny
Swoje obrazy, 2020rysunek, monotypia, 100 × 140 / 100 × 210 cm

Podstawowym powodem wyboru tematu była naturalna potrzeba kontynuacji wątków relacji aktu i pejzażu lub samego pejzażu. Podejmowałam te tematy w moich wcześniejszych cyklach prac rysunkowych „Ciało własne” z 2013–2014 roku, gdzie próbowałam ustalić podstawowe zależności pomiędzy człowiekiem a naturą. Te kompozycje były zbudowane przez umieszczenie fragmentu ludzkiego ciała w szerokim pejzażu w ten sposób, że obie formy współistnieją, tworząc jedną tkankę ciała-pejzażu. Temat relacji aktu i pejzażu podejmowałam następnie w cyklu prac graficznych „Adam i Ewa” z 2015 roku. Posłużyłam się tu wizerunkami antycznych greckich i rzymskich rzeźb, żeby uzyskać uniwersalny, anonimowy wizerunek człowieka.

W cyklu prac graficznych stanowiących sedno rozprawy doktorskiej z 2017 r. próbowałam definiować na nowo temat „Wygnania z Raju”. Celem pracy było określenie relacji pomiędzy podstawowymi formami aktu i pejzażu w kontekście tradycyjnych interpretacji obrazu Adama i Ewy. Obraz błyszczącej w słońcu wody opisywałam w ostatnich obrazach „Granice Ogrodu” z 2017–2019 roku, ale również w moich pierwszych grafikach z 2009 roku ujętych w cyklu „Pole i Jezioro”.

W cyklu prac „Swoje obrazy” ciało człowieka, choć ujęte tylko fragmentarycznie, zostało potraktowane w sposób bardziej osobisty niż w poprzednich realizacjach. „Swój” w języku polskim odnosi się zarówno do tego, co znajome, zwyczajne, ale też głęboko osobiste — a zatem wyjątkowe, idealne. Obrazy śpiącego mężczyzny są bardzo prywatnymi portretami człowieka, którego twarz za zasłoną snu jest delikatna, piękna i pozbawiona napięć.

Druga część rysunków to obrazy szerokich połaci błyszczącej w słońcu wody z fragmentem brzegu w oddali. Chociaż tematyka rysunków jest zwyczajna, proponowane ujęcia są powszechnie znane, a ich ważność zależna od osobistych doświadczeń, to jednak ulotny blask słońca na drobno pofalowanej wodzie i niewinność śpiącego człowieka to obrazy, które mają moc poruszania głębokich emocji i przywoływania wspomnień.

Pytanie, jakie sobie stawiam, to jak wielka doza realizmu jest potrzebna, by zilustrować te zjawiska?

Wybrałam drogę kreowania rzeczywistych przedstawień zbudowanych z dużych połaci abstrakcyjnych form, gdzie realistyczne detale pozwalają odczytywać obrazy, pozostawiając przestrzeń dla wyobraźni.

W sferze technicznej „Swoje obrazy” łączą technikę graficznych szablonów, używanych do malarstwa suchymi pigmentami — grafitem i węglem, transfer druku ksero, który przypomina monotypię, rysunek gumką, ołówkiem, węglem, białą kredką w ich klasycznej postaci. Podstawą kompozycji jest podział na arkusze papieru 70 × 100 cm, z których składają się poszczególne prace. Ważnym elementem kompozycyjnym jest także biały margines wynikający z użycia papierowych szablonów. Konsekwencją tych kompozycyjnych zabiegów są ostre pionowe i poziome linie, które wydawały się niezbędnym elementem organizującym miękkie struktury rysunku. Podziały zostały zastosowane w sposób podyktowany intuicją i tworzą dodatkową widzialną warstwę, podważając przekonanie o jednolitej strukturze świata.

Ita Haręza, tekst do wystawy „Swoje obrazy”, Galeria 81 stopni, Warszawa 2021